Een gestileerde middeleeuwse mijnwerker of mijnkabouter, met een mijnlamp en mijnbouwwerktuigen.
- Afmeting: 2,1 x 4 cm
- Materiaal: Brons
Gegoten volgens de historische methode van de verloren wasvorm. Het ontwerp is afkomstig van de Zuid-Boheemse kunstenaar Kati.
De Permonik (in het Tsjechisch) was een mythisch wezen verbonden aan de mijnbouw in Tsjechische en Duitse middeleeuwse milieus. Het was een kleine dwerg of mijngeest die leefde in diepe schachten en ondergrondse gangen. In de Tsjechische traditie werd de permonik beschouwd als de beschermer van de mijnwerkers. Hij waarschuwde hen voor gevaren door tegen de mijnwanden te slaan of hielp zelfs bij het winnen van ertsen. Als de mijnwerkers echter niet genoeg respect toonden of de mijnbouwtradities schonden, kon hij veranderen in een kwaadaardige geest die ongeluk bracht.
In de Duitse traditie stonden deze wezens bekend als Bergmännlein of Kobolde en vervulden zij een vergelijkbare rol. Ze werden vereerd als goede mijngeesten, maar tegelijkertijd door mijnwerkers gevreesd omdat ze ook ondeugend konden zijn. De traditie van de mijnkabouters is vooral bewaard gebleven in het Ertsgebergte (Erzgebirge), waar de mijnbouw eeuwenlang bloeide.
Permoniks komen tot op de dag van vandaag voor in de Tsjechische folklore en lokale legenden, met name in Příbram en Jáchymov.
Ertsmijnbouw kent een lange traditie in Midden-Europa en de zilvermijnen van Kutná Hora (Kuttenberg) behoorden tot de rijkste van Europa. Wij hebben groot respect voor de kunst van de mijnwerkers en pioniers zoals Georgius Agricola (1494-1555). Hij was een Duitse geleerde, arts en bovenal een gerenommeerd mineraloog, die wordt beschouwd als de “vader” van de moderne mijnbouwkunde en metallurgie.
Hij is vooral beroemd om zijn werk De re metallica (1556), een uitgebreide encyclopedie over mijnbouw, mineralogie en metallurgie. Dit boek beschreef in detail de mijnbouwtechnieken, de ertsverwerking en de organisatie van het mijnwerkerswerk. Dankzij de rijke illustraties werd het een cruciale bron voor de studie van het middeleeuwse mijnwerkersambacht.
