Fanas, de Sami boot. Het motief van de boot op Sami sjamanentrommels symboliseert het dagelijks leven, de verbinding tussen de verschillende niveaus van de wereld en de reis daartussen. Het weerspiegelt zowel het praktische als het spirituele belang in de traditionele wereldvisie van het volk der Sami.
- Materiaal: brons
- Afmetingen: 23 × 27 mm
- Lapponia-collectie
Op de trommels worden de verschillende niveaus van de wereld weergegeven door horizontale lijnen – het bovenste deel symboliseert de spirituele of hemelse wereld, het middelste deel de mensenwereld en het onderste deel de onderwereld. De symbolen omvatten dieren, de jacht, visserij, beweging en reizen, vaak met boten voorzien van visnetten of leden van de gemeenschap.
Het bootmotief op de trommels heeft meerdere betekenissen:
Reis en grenzen tussen werelden: De boot kan de overgang tussen werelden symboliseren, bijvoorbeeld tussen die van de levenden en de spirituele sferen. Tijdens een trance verliet de sjamaan vaak zijn lichaam om naar de geesten te reizen, en de boot kan deze spirituele reizen vertegenwoordigen.
Dagelijks leven: Voor de Sami, die leefden in regio’s rijk aan waterwegen en visgebieden, was de boot een essentieel hulpmiddel om te overleven – een bron van voedsel en een vervoermiddel tussen meren en fjorden. Dit dagelijkse belang weerspiegelde zich in de trommelmotieven als een symbool van leven en element van verbinding.
Grenzensymbool: De boot bevindt zich in de overgangszone tussen water en land, wat in de Sami-kosmologie de symbolische grens vertegenwoordigt tussen de wereld van de levenden en die van de geesten. Keltische en Scandinavische tradities associëren waterwegen eveneens met de passage van zielen, wat op een vergelijkbare manier terug te vinden is in Sami-artefacten.
